Michał Frankowski, Zapalniczka

Zapalniczka – pozornie zwykły przedmiot – niesie wielowarstwowe znaczenia, jednocząc i dzieląc społeczności. W mojej pracy chcę przeanalizować, jak gest zapalania papierosa – od intymnego ofiarowania płomienia po wspólnotowe rytuały – tworzy złożoną mozaikę kulturową. Moja interaktywna instalacja, oparta na symbolice zapalniczki, ma skłonić do refleksji nad wpływem kontekstu społecznego na odbiór prostych gestów.

Impulsem do tych rozważań była kolekcja zapalniczek, która nagle pojawiła się w naszym mieszkaniu. Moja partnerka zebrała wszystkie porozrzucane zapalniczki do jednego koszyczka, co przypomniało mi o kulturowej różnicy w odbiorze gestu zapalania papierosa. W mojej rodzinnej Skawinie uchodzi on za brak kultury, podczas gdy w miejscu pochodzenia mojej partnerki to akt grzecznościowy, budujący więzi. Ta różnica pokazuje, jak normy społeczne kształtują naszą percepcję.

Gest zapalania papierosa występuje zarówno w sferze prywatnej, jak i publicznej. Podarowanie zapalniczki może symbolizować zaufanie, a wspólne odpalanie na koncertach tworzy poczucie wspólnoty. Istnieją też mity, jak ten o marynarzu i świeczce, podkreślające dwuznaczność ognia – między życiem a śmiercią, ciepłem a zagrożeniem.

Analiza tych gestów ukazuje ich symboliczne znaczenie. Ogień staje się medium dialogu między tradycją a nowoczesnością, szacunkiem a wulgarnością. Moja instalacja angażuje uczestników w fizyczny rytuał i skłania do refleksji nad tym, jak kultura kształtuje nasze postrzeganie codziennych czynności.