prom/ieni\otwórczość. twoje oczy są ciekawsze od słońca

Obraz jest wszystkim. Andreas Agassi w reklamie aparatów Canon (W.J.T. Mitchell)

(…) nie ma czegoś takiego jak samodzielny, osobny obraz – istnieje pole wizualne, dynamiczna przestrzeń relacji między człowiekiem, obrazem i rzeczywistością. (Iwona Kurz)

„Wernakularne oglądanie” to oglądanie w poczekalni, na siłowni, na dworcu, oglądanie na jednym z tysięcy nieszczęsnych ekranów, na których miało rzekomo toczyć się nasze życie. Oznacza ono ten typ doświadczenia wizualnego, w którym nasza uwaga zostaje rozproszona, podzielona pomiędzy wykonywane czynności. To oglądanie, można powiedzieć, jednym okiem, zerkanie, spoglądanie. (Łukasz Zaręba)

A słońce wysoko, wysoko świeci pilotom w oczy (Kora Jackowska)

Wprowadzenie kuratorskie
Prom/ieni\otwórczość to archipelag miejsc, działań, spojrzeń i ich spotkań. Polem widzenia jest Kraków – wielowymiarowe środowisko, oddające się oglądowi, żywe archiwum, kopalnia kamieni szlachetnych i półszlachetnych, poukrywanych w tektonicznych uskokach pejzażu kulturowego i społecznego. Sieć spostrzeżeń, działań, interwencji, pokazów i przesunięć zaprasza do podróży (surfingu, dryfu, spaceru, przejażdżki) po tym, co na powierzchni, co widać, co lśni w słońcu lub, poddane niewielkim przesunięciom, wyłania się i rozbłyska. Pracujemy (i bawimy się) z wielokierunkowością spojrzeń i promieni światła, transparentnością i transdyscyplinarnością, przenikaniem się dziedzin i gatunków artystycznych, nakładaniem się na siebie warstw rzeczywistości i ich ażurowych interpretacji. Interesuje nas kondycja rozproszenia i nieuwagi, więcej nawet – niemożliwość skupienia, za którą może przyjść pomysł rozluźnienia i (szerszego) otwarcia (oczu) na to, co czai się pod jakimś wcześniej nie dostrzeżonym kątem…

Najpierw rozglądamy się, później myślimy. Interesuje nas to, co nas pociąga, przyciąga uwagę i wabi wzrok, co jest na powierzchni, w świetle (nawet jeśli jest to chwilowy rozbłysk). Jest tego mnóstwo. Konfrontujemy się z rozwibrowaną wielością i niepoliczalnym zbiorem rzeczy i spojrzeń odbijających się od siebie w ciasnych dekoracjach starego miasta, w którym wszystko, na co patrzysz, jest przynajmniej trochę przysłonięte przez coś innego. Wszystko to lśni, świeci (światłem naturalnym, sztucznym lub odbitym), uwodzi, patrzy, rzuca się w oko, poddaje się oglądowi lub zerka z ukosa. Rzucamy okiem na samo oko – organ, fizjologię patrzenia (neurologię, biocybernetykę) i filozofię percepcji. Bardziej interesuje nas realność spojrzenia, sensualność obrazów, afirmatywna, sprawcza i emancypacyjna siła patrzenia niż fantazjowanie o lepszym obrazie świata i zalękniona krytyka reżimu skopicznego.

Polem naszych inwestygacji jest Kraków, krakowska ASP (jej archiwa, historia i aktualne obrazy), sieć instytucji i potencjalne współprace, programowe rymy i refleksy, lokalne źródła współczesności, inspiracje, przestrzenie publiczne, mieszkania mieszczan, kolekcje, werandy i ogrody oraz ich wzajemne oddziaływania. Przywołujemy klasyków współczesności: Tadeusza Boya-Żeleńskiego, Andrzeja Pawłowskiego, Jadwigę Maziarską, Krzysztofa Niemczyka, Jerzego Skarżyńskiego czy Helenę Blum albo Karola Estreichera, by spojrzeć na nich w nieco innym świetle lub wskazać wybrane fakty, obrazy, motywy. Odkrywamy inspiracje u Didi-Hibermana, Mitchella, Bataille’a, Porębskiego oraz u młodych badaczy, badaczek i twórców z naszego środowiska… Wypracowujemy metodologię powierzchniologii do dalszych badań, eksperymentów i działań artystycznych.

Niemożliwość zobaczenia projektu w całości jest wpisana w jego dramaturgię, wiąże się z kondycją zanurzenia w wielowymiarowym, żywym obrazie. Mapą i partyturą działań czynimy identyfikację wizualną – medium przekierowywania uwagi, przygodę poznawczą, badawczą i wyzwanie formalne (wizualne, performatywne i multimedialne). Zapraszamy zatem na wystawy, warsztaty, wykłady, spotkania oraz na piknik, spacery i oprowadzania kuratorskie (rowerowe i piesze). Zapraszamy do zupełnie przypadkowego, niespodziewanego napotykania elementów projektu…

Formuła
Prom/ieni\otwórczość. twoje oczy są ciekawsze od słońca to eksperyment wystawienniczy, badawczy i artystyczny realizowany w różnych przestrzeniach instytucjonalnych, publicznych i galeryjnych w dialogu z zastanymi elementami ekspozycji i lokalnymi wątkami kulturowymi. Współpraca między ASP w Krakowie, Festiwalem Nauki 2015, Muzeum Narodowym, Cricoteką, Muzeum Inżynierii Miejskiej, Muzeum Archeologicznym, Muzeum UJ i galerią f.a.i.t. zaowocowała dziewięcioma różnymi zdarzeniami – wystawami, wykładami, pokazami, warsztatami i piknikiem w ogrodach muzealnych. Wiąże je ze sobą wieloaspektowe spojrzenie na relacje między światłem, polem widzenia, przestrzeniami ekspozycji, wielokierunkowością spojrzeń, zerkań i lokalną, krakowską kulturą materialną jako żywym obrazem – zbiorem tego, co w danym czasie spotkało się na powierzchni rzeczywistości. Wernisaż projektu odbędzie się 21 maja w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego, gdzie realizujemy wystawę prac współczesnych artystów i klasyków modernizmu dialogujących z istniejącymi ekspozycjami – sztuki, rzemiosła i broni. Finisaż projektu planujemy na 31 maja w Muzeum Inżynierii Miejskiej. Na zakończenie proponujemy koncert-dialog na dźwięk i światło, realizowany przez grupę artystyczno-badawczą, która podjęła się prób rekonstrukcji i nawiązań do legendarnych „Kineform” Andrzeja Pawłowskiego z lat 50. XX wieku. „Twórczość – jak pisał Andrzej Pawłowski – jest przyjemnością produkcji pewnego rodzaju energii, jej noszeniem i emanowaniem”.

Program

1/10

2/10

3/10

4/10

5/10

6/10

7/10

8/10

9/10

Finisaż

• Światło – nośnik informacji, źródło doznań estetycznych Aula ASP, Pl. Matejki 13 środa 20.05.2013 g. 17.00
  Gościnny wykład astronoma mgra Grzegorza Sęka jest częścią programu badawczego Science Art. Zadaniem uczestników i uczestniczek jest odniesienie się do treści z pola nauki w praktyce artystycznej. Wykład jest otwarty również dla osób, które nie biorą udziału w projekcie – wychodzi naprzeciw niemal uniwersalnym potrzebom oświeceniowym (wiedzy, inspiracji, olśnień i epifanii)… Koordynacja: Zofia Szczęsna, Monika Niwelińska.

• Odbicia zwierciadlane ul. Humberta 3, skwer wernisaż: czwartek 21.05.2015 g. 13.00, czynne non-stop do 30.05.2015
  W dniach 18.05 – 21.05 studenci i studentki Wydziału Architektury Wnętrz realizują projekt zapraszający do doświadczania zjawisk oddziaływania przestrzeni opartych na grze zwierciadlanych odbić. Działanie ma na celu zaktywizowanie i rewitalizację skweru przed siedzibą wydziału na rzecz interdyscyplinarnych działań z pogranicza sztuki i nauki w obszarze badań i doświadczeń przestrzeni oraz relacji architektury i elementów natury. Koordynacja: Piotr Noga.

• „…i inne gwiazdy” Muzeum Narodowe w Krakowie, Gmach główny, Al. 3 Maja 1 wernisaż: czwartek, 21.05.2015 g. 16.00 czynne w dniach 21-31.05 w godzinach otwarcia muzeum
  Wystawa implant, dialog, spotkanie i dynamiczny zbiór, dżungla, akumulator dóbr i wielokierunkowych spojrzeń – ludzi, prac, autorów i autorek, duchów historii, publiczności i kuratorów (dramaturgów) zdarzenia, zanurzonych w muzeum, jako żywym meta-obrazie. Perły z archiwum Juliana Jończyka i nigdy wcześniej nie pokazywane materiały filmowe z archiwum Andrzeja Pawłowskiego, prace współczesne zestawione z klasyką modernizmu, kolekcją rękodzieła, bronią białą i odkryciami z muzealnych magazynów. Ryzykowne, iskrzące znaczeniami połączenia. Powierzchniologia w najbardziej eksperymentalnej, wyrafinowanej i migotliwej formie, rozproszona po całym Gmachu Głównym MNK. Koordynacja: Roman Dziadkiewicz, Dominik Kuryłek.

• Wzgórze wzroku Rynek Główny 21-23.05.2015 non-stop
  Punkt widokowy i informacyjny, miejsce przecięcia się promieni spojrzeń zwróconych w kierunku poszczególnych elementów projektu i osi świata; miejsce promocji i dystrybucji (promieniowania) informacji. Miejsce relaksu i przekierowywania uwagi. Obiekt inspirowany technikami badania pola widzenia, stosowanymi w okulistyce oraz wolą i potrzebą odpoczynku, spojrzenia w niebo, spojrzenia swobodnego, wernakularnego, połączonego z refleksją o niedoborze otwartych terenów zielonych i rekreacyjnych w centrum Krakowa… Koordynacja: Roman Dziadkiewicz, Piotr Noga.

• Witraże ze zbiorów Muzeum Narodowego we Wrocławiu i Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie | obrazy światłem malowane. Collegium Maius, Muzeum UJ w dniach 21-23.05 w g. 11-17 wstęp wolny oraz program warsztatowy | wystawa czynna w dniach 13.05-30.08.2015
  Czternaście średniowiecznych witraży z Grodźca oraz późniejsze dzieła z kolekcji muzealnych stanowią zbiór odniesień dla warsztatów i prezentacji dedykowanych najmłodszym, młodym i starszym widzom. Wgląd w technologię budowy witraży, pokaz XVII-wiecznej kwatery witrażowej w procesie konserwacji oraz prezentacja współczesnych metod konserwacji witraży – wszystko to stanowi spektrum sposobów doświadczenia tej szlachetnej i magicznej technologii bezpośredniego chwytania światła i zamieniania go w dzieło sztuki. Koordynacja: Małgorzata Walczak.

• Olśnienia UPJPII w Krakowie, ul. Bernardyńska 3, Aula piątek 22.05.2014 g. 18.00
  Wystawa oraz panel dyskusyjny realizowane przez Wydział Malarstwa ASP w Krakowie oraz Uniwersytet Papieski Jana Pawła II. Projekt jest podsumowaniem półrocznego cyklu wykładów oraz pracy studentów i studentek z motywem światła, traktowanym interdyscyplinarnie, w odniesieniu do badań religioznawczych, historii sztuki, antropologii, teologii i fizyki. W panelu wezmą udział: dr hab. Bogusław Bachorczyk (Wydział Malarstwa ASP), ks. dr Wojciech Grygiel (Wydział Filozoficznego UPJPII), dr Józef Skrabski (Wydział Historii i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII) oraz mgr lic. Monika Winiarska (Wydział Teologiczny UPJPII). Koordynacja: Bogdan Bachorczyk.

• Reflektorem w mrok galeria f.a.i.t., piątek 22.05.2015 g. 22.00 (czynne do 24.05 po telefonicznym umówieniu)
  Żywy obraz w sztucznym świetle – całonocna wystawa-środowisko działań. Rekonstrukcja mitycznego spotkania Tadeusza Boya-Żeleńskiego, George Batille’a, Jennifer Ringley, Jerzego Skarżyńskiego, Alicji Żebrowskiej i innych postaci wcielających się w żywych eksperymentatorów i eksperymentatorki. Bezkompromisowe spotkanie błysków fleszy, ucieleśnionych oczu, odsłoniętych ciał, masek, intymnych marginaliów i gestów otwarcia zamkniętych w galerii-mieszkaniu-salonie. Bezczelna i przewrotna aktualizacja tradycji bohemy, ruchu galerii niezależnych i matryc pretensjonalnego Krakowa. „Powietrze duszna i ciężkie”. „Sztuka się skończyła, wszystko jest widzialne”, „tak kocha się tylko raz”! Koordynacja: Roman Dziadkiewicz

• Piknik ze słońcem twarzą w twarz Ogrody Muzeum Archeologicznego 23.05.2015 g. 11.00-16.00
  Poprzedzony dwudniowymi eksperymentami przygotowawczymi całodniowy piknik w ogrodzie. Połączenie tego, co o zanurzeniu w rozświetlonej przestrzeni mogą nam powiedzieć (pokazać) rzeźbiarze, graficy, astrofizycy, performerzy, artyści mediów i projektantki przyjaznych miejsc. Warsztaty rzeźby w kamieniu i budowy kalejdoskopu, warsztaty performerskie z Przemysławem Kwiekiem wychodzące od jego legendarnej pracy dyplomowej i „metody kroków” (uruchamiania rzeźby w czasie, przestrzeni i w fotograficznej dokumentacji); a także artystki i artyście z dziećmi, kwiaty, warzywa, owoce i drony. Światło, słońce – o czym pisał Georges Bataille – daje nam naddatek energii, który należy roztrwonić jak najpiękniej… Koordynacja: Roman Dziadkiewicz, Marcin Nosko, Dobiesław Gała, Monika Niwelińska

• Operacje pokazywania Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie finisaż: 31.05.2015 g. 14.00 | czynne w dniach 21-31.05.2015 w godzinach otwarcia muzeum
  Fizyka i fizjologia, techniki i technologie pokazywania i patrzenia. Co najmniej dwoista natura światła i świata widzialnego staje się sceną dla eksperymentów i poezji komunikacji, przesyłania impulsów, biochemicznych reakcji, fotosyntez, światłoczułości i zintensyfikowanej wrażliwości – ludzi, roślin, maszyn, kodów, rzeczy, obrazów, instrumentów i relacji między nimi. Spotkanie eksperymentów wystawienniczych, zaawansowanych technologii, archeologii mediów i fenomenów percepcyjnych pośród starych samochodów i maszyn drukarskich.

• W niedzielę, 31 maja, zapraszamy na FINISAŻ „prom/ieni\otwórczości”, pełen niespodzianek, uświetniony o 16:00 pokazem legendarnego urządzenia do projekcji „Kineform” Andrzeja Pawłowskiego w połączeniu z koncertem młodych eksperymentatorów. Koordynacja: Roman Dziadkiewicz.

Uczestnicy i uczestniczki
Natalia Balska, Joanna Bednarczyk, Joanna Błoniarz, Przemysław Branas, Judyta Chrystowska, Wojciech Ćwiertniewicz, Sandra Dudek, Roman Dziadkiewicz, Kaja Gliwa, Witold Górka, Julian Jończyk, Irena Kalicka, Urszula Kluz-Knopek, Mateusz Kula, Przemysław Kwiek, Maria-Weronika Lorek, Piotr Marek, Barbara Maroń, Jakub Mateja, Jadwiga Maziarska, Janina Niwelińska, Monika Niwelińska, Piotr Noga, Ewa Parfianowicz, Stefan Papp, Andrzej Pawłowski, Antoni Porczak, Wojtek Ratajczak, Olek Rajewski, Jerzy Rosołowicz, Daniel Rycharski, Grzegorz Sęk, Jerzy Skarżyński, Łukasz Skąpski, Mariusz Siwicki, Michał Sosna, Henryk Stażewski, Władysław Strzemiński, Łukasz Surowiec, Zofia Szczęsna, Grzegorz Sztwiertnia, Feliks Szyszko, Wojciech Wilczyk, Zorka Wollny, Tomasz Wójcik, Andrzej Wróblewski, Michał Zawada, Bogdan Zimowski, Alicja Żebrowska i inni.

Organizatorzy
Projekt ASP w Krakowie w ramach Festiwalu Nauki 2015 realizacja: ASP im. Jana Matejki w Krakowie | współpraca: Festiwal Nauki 2015, Uniwersytet Pedagogiczny, Muzeum Narodowe w Krakowie, Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie, Cricoteka, Muzeum Archeologiczne w Krakowie, Muzeum UJ, Galeria f.a.i.t., Fundacja36,6, Fundacja Rozwoju Sztuki Intermediów, PROGRAFIX

Kurator / koordynator główny: Roman Dziadkiewicz (ASP) współpraca: Dominik Kuryłek (MNK). Koordynatorzy wydziałowi ASP : Bogdan Bachorczyk, Kamil Kuzko, Monika Niwelińska, Małgorzata Walczak, Dawid Kozłowski, Piotr Noga, Dobiesław Gała, Marcin Nosko. Opieka merytoryczna: prof. Piotr Bożyk, Prorektor ds. nauki i spraw zagranicznych. Identyfikacja wizualna: Kaja Gliwa

Podziękowania: Zofia Gołubiew, Marek Świca, Ewa Wyka, Natalia Zarzecka, Wojciech Ćwiertniewicz, Józef Chrobak, Karol Chrobak, Magda i Gaweł Kownaccy, Stefan Papp, Maciej Pawłowski, Marek Pawłowski, Marcin Pawłowski, Alina Skarżyńska, Marcin Ciężadlik, Jan Trzupek, Andrzej Kowalczyk, Maria Dziedzic, Artur Tajber, Barbara Maroń, Jolanta i Krzysztof Kownaccy, Zorka Wollny, Mateusz Kula, Joanna Błoniarz, Jan Günter, Wojtek Ratajczak, Monika Winiarska.