Monika Chaberka, Las rzeczy

Tematem części artystycznej dyplomu „las rzeczy” Moniki Chaberki jest silva rerum, szlachecka praktyka kronikarsko-piśmiennicza. Nazwa odnosi się do zbioru tekstów o charakterze niejednolitym. Główną zasadą jest różnorodność formy i treści (varietas). Mieszczą się więc tam „wszelkiego typu zapisy, od codziennych obserwacji i refleksji, cytowanych dokumentów życia rodzinnego i publicznego, do rozmaitych, najczęściej drobnych utworów literackich”. Tekst był pisany przez pokolenia i stanowił zapis tożsamości danej rodziny. Znajdowały się tam zapisy o wymiarze kronikarskim – adnotacje o śmierci i narodzinach kolejnych członków rodziny, opisy odwiedzin znamienitych gości, a także przepisy kulinarne i dobre rady dla potomnych zawarte w bonmotach.

Intrygująca wydaje się forma „starannej niedbałości”, pozornego chaosu zapisu, zrozumiałego jedynie dla tych, którzy uczestniczyli w procesie jego tworzenia, a więc sami stali się jego częścią. Staropolskie silva rerum przyrównałam do współczesnej praktyki notatkowania, gdzie w praktyce artystycznej szkic łączy się z tekstem. Nie są to formy docelowe, nawet nie miejsce na próby, a bardziej przyszpilenie pomysłu, ulotnej myśli, która dopiero później może rozwinąć się w pełnowymiarowe dzieło. Taka formuła pracowania z podręcznym notesem-szkicownikiem przypomina formę raptularza właśnie, jak w późniejszym czasie były nazywane silvae rera. Obie praktyki piśmiennicze łączy kategoria ważności zapisu oraz wartość treści dla właściciela; treści, która jest czytelna przede wszystkim dla niego samego i która opowiada w sposób pośredni o jego procesie tożsamościotwórczym.

Celem pracy dyplomowej było wypracowanie nowej metody prowadzenia notatek, a więc poszerzenie pola wiedzy w dziedzinie notetaking’u. Opracowany diagram jest wizualną reprezentacją procedury w czterech krokach, która wpisuje się w tradycję sztuki konceptualnej instrukcji artystycznych praktykowanych w nurcie fluxusu. W pracy twórczej istotny był dla mnie również charakteryzujący fluxus komponent humorystyczny oraz element włączania publiczności w stawanie się częścią dzieła sztuki. Na podstawie opracowanej metody powstały prace w następujących mediach: dźwięk, tekst, GIF, internetowe medium komunikacyjne, wideo.