Sandra Bąk, Postęp jest utopią wcielaną w życie
- Autorka Sandra Bąk
- Promotor prof. dr hab. Artur Tajber
Katedra Zjawisk Sztuki Intermediów
Pracownia Sztuki Pojęciowej - Stopień Dyplom magisterski, 2025
Urodziłam się i dorastałam w Katowicach, otoczona tym krajobrazem na co dzień. W wieku dziecięcym wpadłam do zsypu na węgiel, miało to miejsce przy ul. Henryka Sienkiewicza 37, na podwórzu posesji. Wówczas, na dnie takiego zsypu wystawały pręty, które miały na celu rozbicie ciężkiej struktury kamieni wpadających do dziury oraz następnie ułatwianie ich przesuwania do piwnic, gdzie węgiel był trzymany w okresie zimowym. W kamienicy, w której mieszkaliśmy – poza rodzicami, wraz z Babcią i Dziadkiem – znajdowały się cztery piece kaflowe, naprawiane przez lokalnego zduna, bądź mojego Dziadka Stanisława, który również odpowiadał za rozpalanie w piecu, a tym samym za ogrzanie całego domostwa, za ciepło „domowego ogniska”. Jego dłonie zawsze były czarne, musiał je czyścić specjalną pastą. Mój Tata, Zbigniew, jako młody mężczyzna pracował w Kopalni Wujek („Ochajm Gruba” po śląsku), Kopalni Katowice i Kopalni Murcki. Kopalnia – po śląsku – to gruba, górnicy to grubiarze, a nierdzenni Ślązacy to gorole.
Niesamowitym okazał się fakt transpozycji materialności w niematerialność świata wirtualnego. Podjęłam próby stworzenia hologramu tego obiektu, który po tej realizacji okazał się zbyt płaski, szukałam więc dalej formy przekazu. Potrzebowałam mocniejszego odniesienia do przestrzenności samego kamienia, chciałam też stworzyć możliwość wejścia w ten świat w nieco bardziej intymnej relacji, zdecydowałam się więc ten zeskanowany już model powiększyć w narzędziu Blender zmniejszając ilość poligonów, niczym w znanych nam przestrzeniach poly, tak aby można było stworzyć z jego powierzchni odrębny świat i aby umieścić go w oprogramowaniu Unity tworząc wirtualną rzeczywistość, która dała nam możliwość faktycznego wejścia do tego świata w skali makro. Wejście w sam obiekt, wejście w ruch na nim samym, to zanurzenie w wykreowanej rzeczywistości, która faktycznie nie istnieje, ale jednak jej doznajemy, była tutaj niezwykle istotna – nie chodzi jednak o status istnienia czy nieistnienia. Tylko o ruch, transpositive places i wejście w głąb.
W materiałoznawstwie plexiglas, tzw. polimetakrylan metylu (PMMA)4, to materiał syntetyczny, który powstaje z monomeru. Proces produkcji pleksi polega na polimeryzacji tego monomeru, w wyniku której powstaje trwały, przezroczysty materiał o właściwościach zbliżonych do szkła, ale lżejszy i du|o bardziej odporny na uszkodzenia. Plastik, całkowicie sztuczny twór pochodzenia antropocentrycznego. Jest swego rodzaju autopojetyczną pętlą feedbacku dla samego medium. Z drugiej zaś strony ten mebel jest centralnym punktem kompozycji w układzie elementów na wystawie, prowadzi od części muzealnych niczym wycinek z Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu, który zrobił na mnie szczególne wrażenie podczas jednej z moich wizyt tamże. Ichniejsze zbiory skał osadowych są wręcz niewyczerpane. Część tych zbiorów może pochodzić z naszych zasobów kopalnianych, po części skały mieszczące się tam były wydobywane na terenach aktualnego Śląska i Zagłębia.





