Dominik Rapacz, Słoneczko – powidok muzyczny

W zjawisku powidoku muzycznego kluczowe są dwa elementy – treści dźwiękowo-muzyczne (i związane z nimi ładunki kulturowe) oraz sama świadomość muzyczna jednostki. Powidok muzyczny bowiem jest odbiciem procesowej i odebranej przez ogólnie rozumianą świadomość muzyczną jednostki treści muzyczno-dźwiękowej. Analogicznie do tego zjawiska w obszarach wizualnych, powidok muzyczny miał i ma nadal wpływ na rozwój słuchania i świadomego słuchania – wszystkiego, co jest przez ludzi kreowane w formie dźwiękowej. Świadome słyszenie różnych dźwięków, izolowanie ich w procesie słyszenia z otoczenia i skupianie się na nich w celu poznania, poszerza tę świadomość poprzez wpływ, jaki ten dźwięk na jednostce wywiera. Skutkuje delikatną zmianą percepcji dźwiękowej i dalszego ich odbierania z rzeczywistości, co natomiast przekłada się na formy wyrazu dźwięku przez jednostkę.

W wypadku świadomości muzycznej, ten mechanizm wygląda tak samo, tylko zamiast dźwięków, czyli pojedynczych struktur, skupia się na bardziej złożonych formach dźwiękowych. Każda forma muzyki – rozumiejąc ją nawet jako pewne ułożenia i złożenia dźwięków wyłapaną z otoczenia – jaką świadomie usłyszymy ma wpływ na naszą percepcję muzyczną. Ma to również w konsekwencji wpływ na odbiór i muzyczne formy wyrazu.
Ich odbicie w naszej pamięci dźwiękowo-muzycznej, będącym pozostałością po świadomym odbiorze jest również zależny od długości i intensywności odbioru struktury. Repetytywne powtarzanie odbioru treści muzyczno-dźwiękowej zwiększa możliwość zaistnienia jej jakiegoś elementu jako powidoku muzycznego. Ten powidok ma następnie przełożenie na komunikowane treści jak i sam sposób ich świadomego odbierania.

Trzeba jednak zwrócić uwagę, że z tym zjawiskiem mamy styczność od momentu początku naszej świadomości procesu słyszenia jako jednostki. Oczywiście, powidoki muzyczne są kwestią indywidualnej wrażliwości, percepcji i empiryzmu. Przyjmując pełne założenia Strzemińskiego na temat takiego rozwoju, wpływ również na to ma mieć status społeczny, pozycja i świadomość klasowa. Jednak, jak wcześniej wspomniałem, nie zamierzam rozpatrywać tego zjawiska pod aspektami polityczno-kulturowymi. Jednakże, trzeba zwrócić uwagę na to, że taki wpływ (a więc generowanie powidoków muzycznych) jest efektem społeczeństwa i kręgów kulturowych w których dorastaliśmy. Same formy odbieranych komunikatów dźwiękowych, towarzysząca muzyka w życiu codziennym (lub jej brak) czy środowisko, które nas kształtuje ma istotny wpływ na rozwój świadomości muzycznej i dźwiękowej jednostki – a ich elementy mogą w niej, stanowiąc obecny w niej powidok muzyczny.